พจนานุกรมศัพท์หมากฮอส — ความหมายของแต่ละคำ

ศัพท์หมากฮอสที่พบบ่อยพร้อมความหมายกระชับ เรียงตามความใช้บ่อยบนโต๊ะหมากฮอสออนไลน์

หมากฮอส (Makruk): เกมกระดานสองผู้เล่นของไทยบนกระดาน 8×8 ฝ่ายละ 16 หมาก ชนะด้วยการรุกจบขุนของฝ่ายตรงข้าม
ขุน (Khun): หมากสำคัญที่สุด เดินได้หนึ่งช่องในทิศทางใดก็ได้ ถ้ารุกจบขุนตายฝ่ายนั้นแพ้ทันที
เม็ด (Met): เดินเฉียงได้หนึ่งช่องทุกทิศ เหมาะนำการโจมตีและกวนหมากใหญ่ของศัตรู เป็นหมากสงครามที่มีค่าน้อยที่สุด
โคน (Khon): เดินได้หนึ่งช่องตรงหน้าหรือหนึ่งช่องเฉียง ทั้งรุกและรับได้ดี เดินเหมือน "เงิน" ในหมากกระดานญี่ปุ่น
ม้า (Ma): กระโดดเป็นรูปตัวแอลแบบม้าสากล สองช่องหน้าหนึ่งช่องข้าง (และทุกทิศ) ข้ามหมากอื่นได้เสมอ
เรือ (Ruea): เดินได้ระยะในแนวตรงตามขวางและตามยาว เป็นหมากที่ทรงพลังที่สุดในหมากฮอส
บิด (Bia): เดินหนึ่งช่องตรงหน้า เดินและกินแบบเดียวกัน ไม่มีการเดินสองช่องในก้าวแรกและไม่กินเฉียง ฝ่ายละแปดตัวเริ่มที่แถวที่สาม
บิดหงาย (Bia-ngai): บิดที่เดินถึงแถวที่หกจากฝั่งตัวเองจะถูกหงายเป็นบิดหงายแบบบังคับ เดินเฉียงได้หนึ่งช่องทุกทิศเหมือนเม็ด
โคน (ประกาศการคุกคาม): ธรรมเนียมการพูดว่า "โคน" เมื่อเดินหมากคุกคามขุนของฝ่ายตรงข้าม
จับ (รุกจบ): ธรรมเนียมการพูดว่า "จับ" เมื่อรุกจบขุนศัตรู — เกมจบและฝ่ายที่รุกจบเป็นผู้ชนะ
อับพาด: สภาพที่ไม่มีหมากใดเดินได้แต่ขุนยังไม่ถูกคุกคาม ในหมากฮอสถือเป็นการเสมอ
กฎการนับ: เมื่อบิดที่ยังไม่หงายหมดจากกระดาน ฝ่ายได้เปรียบต้องรุกจบภายใน 64 ก้าวลบจำนวนหมากบนกระดาน (นับก้าวของฝ่ายเสียเปรียบ) มิฉะนั้นเสมอ
การนับตัว: เมื่อฝ่ายเสียเปรียบเหลือแต่ขุนเปล่า จำนวนก้าวสั้นลงตามหมากของฝ่ายได้เปรียบ: เรือ 2 = 8, เรือ 1 = 16, โคน 2 = 22, ม้า 2 = 32, โคน 1 = 44, ม้า 1 = 64

→ กติกาหมากฮอสฉบับเต็ม · → เล่นหมากฮอสเลย